Varen door de provincie Friesland
Met name in de periode van begin mei tot en met eind augustus is het varen door de vele kanalen van de provincie Friesland een drukke belevenis. Duizenden bootjes doorkruizen de Friese wateren. Daarbij ook de beroepsvaart. De kanalen van de provincie Friesland zijn:
Bolswardertrekvaart
De Bolswardertrekvaart - in het Fries: Boalserter Trekfeart - is een voormalige trekvaart in de Nederlandse provincie Friesland. De Bolswardertrekvaart begint bij de stadsgracht van Bolsward en loopt van daaruit naar het noordoosten in de richting Leeuwarden, om via Burgwerd, Wommels en Oosterlittens (waar hij de Franekervaart kruist) uiteindelijk tussen Dronrijp en Blessum op het Van Harinxmakanaal uit te komen. De trekvaart werd in 1638 aangelegd op kosten van de stad Bolsward, door een aantal reeds bestaande wateren met elkaar te verbinden. Hij is ongeveer 22 km lang.
Broeresloot
De Broeresloot - in het Fries: Broeresleat -, of Vierhuistervaart, is een kanaal in Friesland en is één van de twee verbindingen tussen de Tjonger en het Tjeukemeer. Het is gegraven in opdracht van Jelle Broers Hylckama, destijds grietman van Haskerland. Over de Broeresloot ligt bij Vierhuis in de N924 de Ruytenschildtbrug. Deze brug heeft een lage doorvaarthoogte en kan niet geopend worden, zodat alleen lage boten van deze verbinding gebruik kunnen maken. De andere verbinding met het Tjeukemeer is de zuidwestelijker gelegen Pier Christiaansloot. De Broeresloot ligt op de gemeentegrens van de gemeenten Scharsterland en Lemsterland. Er is ook een Broeresloot bij Sneek.
Drachtster Compagnonsvaart
De Drachtster Compagnonsvaart of Drachtster vaart is gegraven in 1641 vanaf de Wijde Ee door het hoogveengebied ten oosten van Drachten in de gemeente Smallingerland. Het kanaal was verdeeld in vijf panden, door schutsluizen van elkaar gescheiden en van de Friese boezem aan de Drait of Dracht, de Friese benaming voor voorde of "drecht". Het bezit van de vaarten met hun verlaten, bruggen en wallen bracht aan de Compagnons tollen, schut- en bruggewippersgelden en opslaggelden op, terwijl zij er ook het visrecht bezaten. Nieuwkomers vestigden zich langs de vaart, waar zich twee kernen ontwikkelden, de Noorder- en de Zuiderdracht. De plaats Drachtstercompagnie is pas in 1772 gesticht.
Engelenvaart
De Engelenvaart - in het Fries: Engelenfeart - is een kanaal tussen enerzijds de Tjonger en anderzijds het Nieuwe Heerenveense Kanaal en de Heeresloot. De Engelenvaart, alleen gebruikt door de pleziervaart, vormt de westelijke grens van Heerenveen en is tevens de grens met de gemeente Scharsterland. Vanuit het centrum van Heerenveen loopt het kanaal langs de woonwijken Nijehaske en De Greiden. Daarna langs het recreatiegebied De Heide. Hier en ten zuiden van de brug bij Nieuweschoot is voor vaartuigen een favoriete ligplaats voor een of meer overnachtingen.
Franekervaart
De Franekervaart - in het Fries: Frjentsjerter Feart - is een waterweg in de provincie Friesland tussen de steden Franeker en Sneek. Aan de vaart liggen de dorpen Rien, Tirns, Roodhuis, Welsrijp en Winsum.
Heeresloot
De Heeresloot - in het Fries: Hearresleat - is een kanaal dat in Heerenveen begint en in noordelijke richting ten oosten van de spoorlijn langs Nieuwebrug, Haskerdijken en Vegelinsoord loopt. Ongeveer bij de Grevensmolen komen de Heeresloot, Monnikerak, Deel en het Nieuwe Heerenveense Kanaal samen.
Jeltesloot
De Jeltesloot - in het Fries: Jeltesleat - ligt in de gemeente Wymbritseradeel. Het is een belangrijke vaarverbinding tussen het Prinses Margrietkanaal en het Heegermeer. Feitelijk is het de voortzetting van het Johan Willem Frisokanaal dat van Stavoren tot aan Heeg loopt.
Johan Willem Frisokanaal
Het Johan Willem Frisokanaal, ook wel kortweg Johan Frisokanaal genoemd, is een kanaal in Friesland. Het kanaal verbindt Stavoren met het Prinses Margrietkanaal, waar het ten oosten van de Hommerts op aansluit, net ten noorden van het Koevordermeer. Het kanaal is een drukbevaren waterweg, zowel voor vracht- als pleziervaartuigen, dit laatste natuurlijk vooral in de zomer. Tussen het Prinses Margrietkanaal en Stavoren kruist het kanaal maar liefst vier meren, te weten: het Heegermeer, dat overgaat in de Fluessen, De Holken en tot slot de Morra
Kolonelsdiep
Het Kolonelsdiep of Caspar de Roblesdiep is de historische vaarverbinding tussen het Bergumermeer en Briltil. Het kanaal is in opdracht van kolonel Caspar de Robles aangelegd om een handelsroute tussen de steden Leeuwarden en Groningen te realiseren, die niet, zoals tot dan gebruikelijk was, via de Lauwerszee zou gaan. De aanleg heeft tussen 1571 en 1575 plaatsgevonden. Het werk bestond allereerst uit het verbreden van de Oude Vaart van het Bergumermeer tot Gerkesklooster. Dit gedeelte komt vrijwel overeen met het huidige Prinses Margrietkanaal. Vervolgens werd de er een verbinding gegraven tussen Oude Surhuistervaart en de Zijlroe (tegenwoordig: Grootegastemertocht en de verzande benedenloop van het Besheersdiep). Dit nieuwe kanaal doorsneed de rivier de Lauwers. Dit gedeelte is tegenwoordig nog nauwelijks in het veld herkenbaar. Tenslotte werd een verbinding gemaakt tussen de Zijlroe en het Lettelberterdiep (het tegenwoordige Hoendiep) bij Briltil. Dit gedeelte bestaat nog steeds en heeft gedeeltelijk nog de naam Kolonelsdiep. Het gedeelte tussen Niekerk en Briltil wordt tegenwoordig het Niekerksterdiep genoemd (hoewel het Niekerksterdiep mogelijk ouder is). In 1616 werd het Stroobosscher Rak gegraven om de scherpe hoek tussen Oude Vaart en de Oude Surhuistervaart bij Gerkesklooster af te snijden. Ook dit rak maakt tegenwoordig deel uit van het Van Starkenborghkanaal. In datzelfde jaar werd ook de afkorting van het Hoendiep bij Oostwold gerealiseerd, tussen De Poffert en Enumatil. Na het verlengen van het Hoendiep (1654 - 1657) tussen Noordhornertolhek en Stroobosch raakte het Kolonelsdiep in verval.
Langdeel
Langdeel is een kanaal in de gemeente Boornsterhem. Langdeel is een verbinding tussen het Wartenaasterwijd - in het Fries: Wartenster Wiid - ten westen van Wartena en het Van Harinxmakanaal ten zuiden van Leeuwarden. Het kanaal passeert Warstiens aan de oostzijde. Tot 2008 liep het kanaal onder een brug in de N31 (Wâldwei). Het Langdeel loopt nu via het westelijker gelegen Aquaduct Langdeel.
Lycklamavaart
De Lycklamavaart is een kanaal in de Nederlandse provincie Friesland. Het kanaal loopt langs de zuidelijke grens van het Fochteloërveen. De Lycklamavaart is aangelegd door leden van het Friese vervenersgeslacht Lycklama a Nijenholt, eigenaren van de Opsterlandse Compagnie. Het kanaal diende voor de ontwatering van het Fochteloërveen en de afvoer van turf. De vaart was verbonden via de Nieuwe Vaart met de Opsterlandse Compagnonsvaart en daardoor ook met de Drentsche Hoofdvaart. Het kanaal heeft zijn oorspronkelijk functie verloren en behoort nu tot het natuurgebied Fochteloërveen. Ten noorden van de vaart is een deel van de oorspronkelijke wijkenstructuur nog goed te zien. Ook de veenputten zijn duidelijk in het landschap te onderscheiden. Ten zuiden van de Lyckamavaart is het laatste veen nog in 1961 ontgonnen. De veengebieden aan de Friese zijde waren in het bezit van de familie Lycklama a Nijenholt, aan de Drentse zijde was het veengebied van de Maatschappij van Weldadigheid. Voor het eerst in 250 jaar broeden er weer Europese kraanvogels in Fochteloërveen. Ook aan de Lycklamavaart heeft een kraanvogelpaartje twee jongen grootgebracht.
Makkumerdiep
Makkumerdiep in het Fries: Makkumer Djip - is een kanaal tussen Makkum en het IJsselmeer in de Nederlandse gemeente Wonseradeel. De zandplaat de Makkumerwaard voor de kust van Makkum werd na het graven van het kanaal verdeeld in de Makkumer Noordwaard en in de Makkumer Zuidwaard. Op de Zuidwaard, verbonden met Makkum, werd een industrieterrein aangelegd. Later volgde het recreatiepark de ‘Holle Poarte’. De Noordwaard bleef een eiland en is sinds 1985 natuurreservaat van It Fryske Gea.
Munnikezijlsterried
Het Munnekezijlsterried is een kanaal evenwijdig aan het riviertje Reitdiep, waarin het water loopt van de Lauwers loopt tot aan de "Friese sluis". Dit water dat geheel in de provincie Friesland ligt, is gemaakt om een aparte waterhuishouding los van het Zijldiep te maken. Enige honderden meters voorbij de Friese sluis, komen de twee stromen in het Lauwersmeer bij elkaar.
Nieuwe Heerenveense Kanaal
Het Nieuwe Heerenveense Kanaal - in het Fries: Hearrenfeanster Kanaal - is een kanaal dat begint bij de plaats Heerenveen en dat in noordelijke richting langs Vegelinsoord ten westen van en parallel aan de spoorlijn Heerenveen-Leeuwarden loopt. Het Nieuwe Heerenveense Kanaal werd in de jaren 70 gegraven ten westen van de gemeente Heerenveen. Het zuidelijk deel van het kanaal vormt de grens met de gemeente Scharsterland. Een deel van Vegelinsoord, onder andere enkele woningen en een sluis, moest bij de aanleg verdwijnen. Bij Heerenveen sluit het kanaal aan op de Engelenvaart en in het noorden op het Deel. Het kanaal loopt langs twee bedrijventerreinen ten noorden van de A7: Kanaal en Haskerveen. Tussen woonwijk Nijehaske in Heerenveen en de plaats Nijehaske ligt de Jousterbrug over het kanaal. Parallel aan het Nieuwe Heerenveense Kanaal loopt ook de Heeresloot, maar die bevindt zich ten oosten van de spoorlijn. Scheepvaart op het Kanaal heeft ook aansluiting op de Heeresloot via een spoorbrug in de nabijheid van de Grevensmolen.
Opsterlandse Compagnonsvaart
De Opsterlandse Compagnonsvaart (officieel, Fries: Opsterlânske Kompanjonsfeart) is een kanaal tussen de Nieuwe Vaart bij Gorredijk en de Drentse Hoofdvaart bij Smilde en maakt deel uit van de Turfroute. De lengte van het kanaal is 34 kilometer. De Opsterlandse Compagnonsvaart heeft haar functie voor de beroepsvaart reeds lang verloren. Daarvoor in de plaats is de pleziervaart gekomen. Per jaar passeren ongeveer 1500 boten de vaart. De vaart is geschikt voor vaartuigen met een maximale diepgang van 1.10 meter. Door vaste bruggen in het traject is de maximale hoogte 3.70 meter. Tussen Gorredijk en Appelscha liggen negen sluizen in de vaart. Dit komt doordat Appelscha ongeveer 12 meter hoger ligt dan Gorredijk. Alle sluizen worden met de hand bediend. In Gorredijk, Oosterwolde en Appelscha worden de kleine bruggetjes ook met de hand bediend. De meeste grote bruggen zijn elektrisch, hoewel een enkele met de hand gedraaid wordt. De volgende sluizen liggen in de Opsterslandse Compagnonsvaart (stroomafwaarts vanaf Appelscha): Damsluis, Bovenstverlaat, Stokersverlaat, Fochteloërverlaat, Nanningaverlaat, Wijnjeterpverlaat, Hemrikerverlaat, Vosseburenverlaat en Sluis Gorredijk. In de Opsterlandse Compagnonsvaart zijn geen voorzieningen om het water op te kunnen pompen. Al het water dat door de vaart stroomt is afkomstig uit het gebied zelf. Bij zeer lage waterstanden kan er extra water ingelaten worden vanaf de Drentse Hoofdvaart.
Pier Christiaansloot
Pier Christaansloot in het Fries: Pier Christiaanssleat - is een kanaal in de gemeente Lemsterland. De Pier Christiaansloot verbindt de Tjonger met het Tjeukemeer. De vaarweg vormt ook de grens van twee dorpen. Aan de noordoostzijde ligt Delfstrahuizen en aan de zuidwestzijde ligt Echtenerbrug verbonden door de Pier Christiaanslootbrug. Halverwege de sloot ligt aan de zuidwestzijde de Klijnsmavaart - in het Fries: Klynsmafeart-.
Polderhoofdkanaal
Het Polderhoofdkanaal is een waterweg in de gemeenten Smallingerland en Opsterland. Het kanaal loopt van De Veenhoop naar Nij Beets en met een scherpe hoek verder richting de Nije Feart, bij Ulesprong. Het kanaal maakt deel uit van de waterbeheersing in de grote veenpolder, bij droogte laat men boezemwater instromen en als er te veel water is wordt er water geloosd op de boezem door middel van het gemaal. In de grote veenpolder komt kwel van het Drents Plateau naar boven. Door deze kwelstroom is het water in het Polderhoofdkanaal van een uitzonderlijke kwaliteit. Een gevolg hiervan is dat in het kanaal een goed ontwikkelde onderwatervegetatie aanwezig is. Onderdeel hiervan is de zeer zeldzame gestreepte waterroofkever. Daarnaast komen nog een aantal beschermde soorten voor in het kanaal: groene glazenmaker, kleine modderkruiper, grote modderkruiper en bittervoorn.
Prinses Margrietkanaal
Het Prinses Margrietkanaal is het Friese deel van het "grote scheepvaartkanaal van Lemmer naar Groningen" dat is aangelegd in de jaren dertig van de twintigste eeuw. Het Friese deel daarvan is vernoemd naar Prinses Margriet, het Groningse deel heet Van Starkenborghkanaal. Het Groningse deel is in november 1938 officieel in gebruik gesteld door koningin Wilhelmina. Ter gelegenheid hiervan is een plaquette aangebracht op een van de bruggen bij de Oostersluis in Groningen. De laatste gedeelten van het Prinses Margrietkanaal zijn pas na de Tweede Wereldoorlog nieuw gegraven, onder andere het gedeelte van Grouw (Pikmeer) tot Oude Schouw. In 1951 is het Friese gedeelte van de verbinding Lemmer - Groningen opengesteld. Het kanaal begint 2 km ten westen van Lemmer. Hier ligt de Prinses Margrietsluis. Na ongeveer 2 km komt het uit in het meer de Groote Brekken. Daarna loopt het langs Spannenburg naar het Koevordermeer. Vandaar loopt het kanaal verder over de Prinses Margriettunnel in de A7 bij Uitwellingerga naar het Sneekermeer. Aan de overzijde van het meer vervolgt het kanaal zijn route via Oude Schouw, waar het de Boorne kruist, over het Akwadukt Mid-Fryslân in de A32. Daarna langs Grouw door het Pikmeer en vanaf daar ten noorden langs het natuurgebied de Princenhof. Vlak voor Bergum gaat het door de Wijde Ee en na het dorp door het Bergumermeer. Vanaf daar loopt het langs Kootstertille en Gerkesklooster naar de Groningse grens bij Stroobos. Delen van het kanaal volgen het oude Kolonelsdiep, dat in opdracht van de Spaanse stadhouder Caspar de Robles werd gegraven tussen het Bergumermeer en Briltil.
Scharsterrijn
De Scharsterrijn - in het Fries: Skarster Rien - is een kanaal in Friesland met een lengte van circa 7 km tussen de meren het Tjeukemeer en de Langweerderwielen. Er zijn twee bruggen over de Scharsterrijn: De Scharsterrijnbrug in de A6 en een brug in de plaats Scharsterbrug, dat naar deze brug is genoemd. Ten westen van Scharsterbrug staat langs de zuidkant van de Scharsterrijn de Skarrenmolen. Voordat het kanaal de Langweerderwielen bereikt passeert het Boornzwaag, waar een fiets- en voetveer voor een verbinding zorgt met een recreatiegebied.
Schipsloot
De Schipsloot is een opvaart dat Nijelamer passeert in de gemeente Weststellingwerf. De Schipsloot verbindt Wolvega met de Tjonger en werd in de 17-de eeuw gegraven in het laagveengebied. In Wolvega ligt het bedrijventerrein Schipsloot met de straat Aan de Schipsloot en de N351. Bij Nijelamer ligt in de Schipslootweg een brug over het kanaal en aan de oostzijde bevindt zich een ijsbaan met een voormalig gemaal dat nu gebruikt wordt door de ijsvereniging. Het water uit de polder wordt nu in de Schipsloot geloosd door het nieuwe gemaal De Ontginning.
Schoterlandse Compagnonsvaart
In 1551 begon men ten behoeve van de veenontginning in Heerenveen vanaf de Heeresloot in oostelijke richting te graven, langs de dorpen Het Meer, De Knijpe, Bontebok, Jubbega - met een afsplitsing richting de Tjonger - en Hoornsterzwaag. Tussen Gorredijk en Donkerbroek loopt de Schoterlandse Compagnonsvaart evenwijdig aan de Opsterlandse Compagnonsvaart. In de vaart lagen vier sluizen om het hoogteverschil te overbruggen. De vaart had twee functies: het gebied kon er door ontwaterd worden en diende als vervoermiddel. De turf werd afgevoerd met skutsjes en het kanaal was, bij gebrek aan wegen, de enige wijze van vervoer. In de jaren zestig werd het deel tussen Heerenveen en De Knipe gedempt. Er is geen doorgaande scheepvaart meer mogelijk
Stroobossertrekvaart
De Stroobosser trekvaart - in het Fries: Strobosser Trekfeart - ook wel Dokkumer Trekvaart genoemd, is een vaart die loopt van Dokkum naar Gerkesklooster en Stroobos, waar hij aansluit op het Prinses Margrietkanaal en het Van Starkenborghkanaal. De Stroobosser trekvaart loopt van Dokkum in zuidoostelijke richting naar de noordkant van Wouterswoude en Driesum. Daar kruist de trekvaart de Nieuwe Zwemmer/Petsloot. Vervolgens loopt de vaart zuidelijk van Westergeest, Oudwoude en Kollum. Na Kollum buigt de vaart af naar het zuiden, om langs Augsbuurt bij Gerkesklooster en Stroobos in het Prinses Margrietkanaal uit te komen.
Tjonger
De Tjonger of Kuinder - in het Fries: De Tsjonger - is een riviertje dat van zuidoost naar zuid-Friesland loopt. Vroeger mondde de Tjonger uit in de Zuiderzee bij het plaatsje Kuinre in Overijssel. Door de aanleg van de Afsluitdijk en de Noordoostpolder is de monding geblokkeerd. Water uit de Tjonger komt sindsdien tot afvoer via de Friese boezem, onder andere door de spuisluizen in Harlingen en het J.L. Hooglandgemaal bij Stavoren. Eind 19-de eeuw is ten behoeve van scheepvaart en ontwatering de Tjonger gekanaliseerd. Tegenwoordig wordt dan ook vaak gesproken van het Tjongerkanaal. Behoudens enkele meanders die geïsoleerd in natuurterreinen liggen, is er van het oorspronkelijk kronkelige tracé weinig overgebleven. Ten noorden van de oorspronkelijke Tsjonger liggen hier en daar rivierduintjes, waarvan de "Kiekenberg" bij Oudehorne als de fraaiste wordt ervaren. De Tjonger vormt een taalgrens: globaal kan gesteld worden dat het Friese taalgebied ten noorden ervan ligt, en het Stellingwerfse taalgebied (Nedersaksisch) ten zuiden ervan. Dit is ook de reden dat er twee namen voor hetzelfde riviertje zijn: elk taalgebied had zijn eigen naam. De Tjonger en de Opsterlandse Compagnonsvaart maken deel uit van de Turfroute. In de Tjonger liggen drie sluizen: Sluis I, II en III. Bij deze sluizen staan pompen om bij lage waterstand gebiedseigen water terug te pompen ten behoeve van de recreatievaart. Naast Sluis III ligt een sifon onder de Opsterlandse Compagnonsvaart in het Fries: Opsterlanske Kompagnonsfeart - door. Deze verbindt de Tjonger met zijn oorspronkelijke bovenloop. Door de duiker wordt voorkomen dat gebiedsvreemd water in de Tjonger terechtkomt.
Van Harinxmakanaal
Het Van Harinxmakanaal is een 37,5 kilometer lang kanaal dat gelegen is in de Nederlandse provincie Friesland, en dat is vernoemd naar Pieter Albert Vincent van Harinxma thoe Slooten. Het kanaal begint ten oosten van de Leeuwarder wijk Zuiderburen, waar het net ten noorden van de Fonejachtbrug aansluit op het Prinses Margrietkanaal, en eindigt in Harlingen. Via de Tsjerk Hiddessluizen in Harlingen mondt het kanaal uit in de Waddenzee. Het is bevaarbaar voor schepen tot 85 meter lengte. Tussen Harlingen en Leeuwarden liep voor 1950 de Harlinger Trekvaart. Deze werd verbreed en verdiept tot Van Harinxmakanaal, waarbij enkele bochten werden afgesneden. Het Van Harinxmakanaal is in 1951 voltooid.
Van Panhuyskanaal
Van Panhuyskanaal bij brug tussen Allingawier en Exmorra. Zicht in oostelijke richtingVan Panhuyskanaal is een kanaal in de gemeente Wonseradeel. Het kanaal sluit aan de oostzijde aan op de Workumertrekvaart (Warkumer Trekfeart) bij Tjerkwerd. In de N359 bevindt zich over het kanaal een brug. Het kanaal loopt in westelijke richting langs buurtschap Rijtseterp. In de weg tussen Allingawier en Exmorra ligt een brug. Ten westen van Allingawier is er aan de noordzijde een verbinding met de Makkumervaart (Makkumer Feart) en aan de zuidzijde met de Kleine Zijlroede in het Fries: Lytse Sylroede. Het kanaal is vernoemd naar Johan Æmilius Abraham van Panhuys. Het ligt ook in de polder Makkumermeer. Ten oosten van Makkum is de naam van het water Groote Zijlroede - in het Fries: Grutte Sylroede-. In 2008 is het kanaal geschikt gemaakt voor grotere, dieper stekende schepen. De vaarweg is in het kader van het Friese Merenproject van de provincie verdiept en gebaggerd. Het kanaal is daarmee toegankelijk geworden voor schepen met een diepgang van 1.90 m. De provincie startte in maart 2007 met het verdiepen. De werkzaamheden liepen vertraging op door de vondst van munitie uit de Tweede Wereldoorlog in de kade en de vaarweg. De munitie is opgespoord en vernietigd.
Verbindingskanaal
Het Verbindingskanaal - in het Fries: Ferbiningskanaal - is een kanaal in de Friese gemeenten Opsterland en Smallingerland. Het kanaal verbindt de Alddrait ten zuiden van Drachten met het Alddjip. Sinds 15 maart 2007 is de officiële naam van het water Ferbiningskanaal.
Wijde Wijmerts
De Wijde Wijmerts - in het Fries: Wide Wimerts - is een kanaal in de gemeente Wymbritseradeel, tussen Nijezijl en het Heegermeer. De vaart vormt het eerste deel van de toeristische verbinding tussen het Heegermeer en het Sneekermeer, die verder gaat via het Wijddraai, de Vaart, de Geeuw, de Kolk, de Stadsgracht het Zomerrak en de Houkesloot. In de zomer is het een erg drukke scheepvaartroute, met name voor pleziervaartuigen. Pleziervaart tussen de bekende watersportplaats Heeg en de steden IJlst en Sneek volgt deze route. Er is weinig vrachtvervoer, aangezien doorgaand vrachtvervoer de route door de Johan Willem Friso- en Prinses Margrietkanalen volgt, die buiten de steden om gaat. Vanaf de Nijezijl en het Wijddraai gaat een vaart verder naar het noorden die uiteindelijk in Bolsward uitkomt. Deze heet ook Wijmerts, al wordt die ook wel Bolswarderzeilvaart genoemd. Dit gedeelte is echter op een andere wijze tot stand gekomen. De Wijmerts wordt wel aangevoerd als een mogelijke naamgever van de gemeente Wymbritseradeel.
Witte Wijk
De Witte Wijk is het verbindingskanaal tussen de Drentse Hoofdvaart en de Opsterlandse Compagnonsvaart. De lengte is 2 km. De Damsluis is de scheiding tussen de Friese boezem en de Drentse wateren. Om in de Drentse Hoofdvaart te komen moeten schepen onder de Wittewijksbrug van de N371.